Narodziny dziecka to wyjątkowy moment dla rodziców. To szczególny czas, w którym każdy chce jak najwięcej chwil spędzać w rodzinnym gronie. Jednak obowiązki zawodowe wzywają. Jak tę kwestię reguluje szwajcarskie prawo? Ile tygodni mama może spędzić z dzieckiem w domu? Czy ojcu także przysługuje wolne? Odpowiadamy na najważniejsze pytania związane właśnie z tym tematem.
Komu przysługuje urlop macierzyński (niem. Mutterschaftsurlaub) i zasiłek macierzyński (niem. Mutterschaftsentschädigung) w Szwajcarii?
Każda kobieta, która pracuje i otrzymuje wynagrodzenie za swoją pracę, ma prawo do otrzymania zasiłku macierzyńskiego (niem. Mutterschaftsentschädigung). Dotyczy to zarówno osób zatrudnionych u pracodawcy, jak i samozatrudnionych. Pamiętaj jednak, że prawo narzuca spełnienie następujących wymagań:
- podczas ciąży byłaś ubezpieczona w AHV, czyli ubezpieczeniu emerytalnym i z tytułu renty rodzinnej (niem. Alters- und Hinterlassenenversicherung),
- podczas ciąży pracowałaś co najmniej pięć miesięcy,
- w momencie narodzin dziecka nadal jesteś pracownikiem, prowadzisz działalność na własny rachunek lub pracujesz w firmie męża i otrzymujesz za to wynagrodzenie.
Prawo do zasiłku macierzyńskiego przysługuje Ci również, jeśli otrzymujesz dzienne zasiłki z tytułu bezrobocia (niem. Taggeld), niepełnosprawności, ubezpieczenia zdrowotnego lub wypadkowego w związku z poprzednim zatrudnieniem. Dokładne informacje na ten temat uzyskasz od pracodawcy lub odpowiedniej firmy ubezpieczeniowej.
Jak długo trwa urlop macierzyński w Szwajcarii?
Od momentu narodzin dziecka przysługuje Ci 14 tygodni (98 dni) płatnego urlopu macierzyńskiego. W wyjątkowych sytuacjach rozpoczęcie urlopu możesz przesunąć. Jeśli dziecko od razu po narodzinach musi pozostać w szpitalu dłużej niż 14 dni możesz wydłużyć urlop macierzyński o maksymalnie 56 dni. Uwaga! Możliwe jest to tylko pod warunkiem, że po tym czasie znów wrócisz do pracy.
Wskazówka: Jeśli wrócisz do pracy po porodzie przed upływem 14 tygodni, tracisz prawo do pozostałego zasiłku macierzyńskiego. Ponadto prawnie zabroniony jest powrót do pracy w ciągu pierwszych 8 tygodni po porodzie.
Ile wynosi zasiłek macierzyński w Szwajcarii?
Zasadniczo przysługuje Ci zasiłek w wysokości 80 proc. Twojego dotychczasowego wynagrodzenia, jednak maksymalnie 220 CHF za dzień. Przepisy kantonalne, regulaminy pracownicze i układy zbiorowe pracy mogą przewidywać korzystniejsze rozwiązania. Jeśli otrzymujesz zasiłek ubezpieczeniowy, zasiłek macierzyński jest co najmniej tak wysoki, jak zasiłek, który otrzymujesz w momencie porodu (lub do którego miałabyś prawo, gdybyś się o niego ubiegała).
Czy trzeba złożyć wniosek o zasiłek macierzyński?
Zasiłek macierzyński nie jest automatycznie wypłacany. Musisz koniecznie złożyć stosowny wniosek we właściwym dla Ciebie biurze ds. odszkodowań (niem. Ausgleichskasse).
- Jeśli jesteś pracobiorcą, zgłoszenia dokonuje Twój pracodawca, który rozliczy się z biurem ds. odszkodowań (niem. Ausgleichskasse).
- Jeśli pracujesz na swój własny rachunek, sama musisz zgłosić się do AHV, w której płacisz składki.
- Jeśli jesteś bezrobotna lub niezdolna do pracy, musisz zgłosić się do biura ds. odszkodowań, do którego przynależy Twój ostatni pracodawca.
Ustawowa ochrona pracującej kobiety w ciąży i po połogu (niem. Mutterschutz)
Zarówno w trakcie ciąży, jak i po porodzie podlegasz specjalnej ochronie prawnej. W tym czasie Twój pracodawca nie może Cię m.in. zwolnić.
Urlop ojcowski (niem. Vaterschaftsurlaub) – komu przysługuje?
Od 2021 r. ojcowie będący aktywni zawodowo mają prawo do urlopu ojcowskiego. W tym zakresie obowiązują konkretne wymagania:
– jesteś prawnym ojcem dziecka,
– w trakcie ciąży partnerki byłeś ubezpieczony w AHV, czyli ubezpieczeniu emerytalnym i z tytułu renty rodzinnej (niem. Alters- und Hinterlassenenversicherung),
– w trakcie ciąży partnerki pracowałeś co najmniej pięć miesięcy.
Masz również prawo do zasiłku ojcowskiego, jeśli otrzymujesz dzienne zasiłki z ubezpieczenia na wypadek bezrobocia, niepełnosprawności, zdrowotnego lub wypadkowego w związku z poprzednim zatrudnieniem. Dokładne informacje na ten temat uzyskasz od pracodawcy lub odpowiedniej firmy ubezpieczeniowej.
Ile trwa urlop ojcowski w Szwajcarii?
Po narodzinach dziecka przysługuje Ci dwutygodniowy urlop (14 dni roboczych). Urlop możesz wykorzystać w całości lub – w przeciwieństwie do urlopu macierzyńskiego – rozłożyć na pojedyncze dni.
Ważne! Wolne musisz wykorzystać w ciągu pół roku od momentu narodzin dziecka.
Ile wynosi zasiłek ojcowski w Szwajcarii?
Zgodnie z prawem musisz otrzymać 80 proc. wysokości Twojego wynagrodzenia, jednak maksymalnie 196 CHF za dzień. Przepisy kantonalne, regulaminy pracownicze i umowy taryfowe mogą przewidywać korzystniejsze rozwiązania.
Jeśli otrzymujesz odszkodowanie od firmy ubezpieczeniowej, zasiłek ojcowski jest co najmniej tak wysoki, jak zasiłek, który otrzymujesz (lub otrzymałbyś, gdybyś się o niego ubiegał) w momencie narodzin dziecka.
Urlop bezpłatny
Po urlopie macierzyńskim jako matka możesz wydłużyć wolne o kolejne dwa tygodnie. W tym czasie nie przysługuje Ci jednak zasiłek macierzyński. Jeśli po tym czasie chcesz przedłużyć urlop o kolejne dni lub tygodnie, musisz porozmawiać z pracodawcą. To on decyduje, czy udzieli Ci bezpłatnego wolnego, czy nie.
Natomiast ojcu nie przysługuje prawo do przedłużenia urlopu ojcowskiego. W tym wypadku trzeba porozmawiać z pracodawcą, czy wyrazi zgodę na przedłużenie wolnego.
