Szwajcarski rynek pracy przyciąga coraz więcej osób z zagranicy, także z Polski. To atrakcyjne miejsce pracy szczególnie dla dobrze wykształconych osób, bowiem zarówno standard życia, jak i wynagrodzenia są w tym alpejskim kraju na wysokim poziomie.
Wysokie zarobki i dobre życie. Do tych dwóch aspektów sprowadzają się wymagania względem kraju będącego celem emigracji. Łakomym kąskiem dla wielu osób poszukujących pracy poza Polską jest Szwajcaria. Tobie też alpejski kraj kojarzy się z wysokim standardem życia, bardzo dobrymi zarobkami oraz czarującymi widokami? Zastanawiasz się, czy to dobre miejsce dla ciebie, twoich bliskich i twojej kariery? Śmiało! Jeśli masz już podpisaną umowę o pracę, to nic nie stoi na przeszkodzie, abyś otrzymał pozwolenie na pobyt w Szwajcarii (niem. Aufenthaltsbewilligung). Co ciekawe, na pobyt krótkoterminowy, czyli do 3 miesięcy lub 90 dni w roku kalendarzowym, nie potrzebujesz nawet pozwolenia. Musisz natomiast zgłosić swoją działalność zarobkową.
Zalety szwajcarskiego rynku pracy z perspektywy pracownika
Przeszukujesz niczym detektyw zagraniczne rynki pracy i sam do końca nie wiesz, w które drzwi uderzyć? Zostać w kraju? Wyjechać? Decyzja należy do ciebie. Nim ją jednak podejmiesz, powinieneś dokładnie przeanalizować sytuację gospodarczą oraz polityczną kraju, który cię interesuje. A Szwajcaria? Walorów jej nie brakuje. Wiedziałeś, że Szwajcaria jest krajem z drugim najwyższym współczynnikiem aktywności zawodowej na świecie? Pod koniec 2020 r. 79,9 proc. osób w wieku produkcyjnym chodziło tam do pracy. Równocześnie stopa bezrobocia wynosiła zaledwie 3,1 proc. Co więcej, osoby pracujące w Szwajcarii mogą się cieszyć ze sporej siły nabywczej. Warto wspomnieć, że w 2020 r. Szwajcaria z dochodem per capita równym 41 998 euro wyprzedziła nawet Luksemburg i Islandię.
Dla kadry kierowniczej średniego szczebla ten alpejski kraj to wręcz wymarzone miejsce do rozwoju ścieżki kariery i zapuszczenia korzeni. Po odliczeniu podatków, wszelkich płatności i innych kosztów (np. czynszu) pracownicy tej grupy zawodowej uzyskują niemal najwyższe dochody. Te wynoszą ponad 100 000 euro na rok. Zalety szwajcarskiego rynku pracy potwierdzają również dane Organizacji Współpracy Gospodarczej i Rozwoju (OECD). W rankingu „Better Life Index” alpejski kraj pod wieloma względami wypada bardzo dobrze. Helweci osiągnęli ponadprzeciętne wyniki w takich kategoriach jak: dobrostan, zatrudnienie, dochody i bogactwo, zdrowie, relacje społeczne, środowisko naturalne, edukacja, równowaga między życiem zawodowym a prywatnym, zakwaterowanie oraz bezpieczeństwo.
Podatki w Szwajcarii – o co chodzi z podatkiem u źródła?
Jeśli pracujesz w Szwajcarii bez zezwolenia na osiedlenie się (niem. Niederlassungsbewilligung Ausweis C), twoje zarobki podlegają opodatkowaniu u źródła (niem. Quellensteuer). Oznacza to, iż pracodawca bezpośrednio odciąga od twojego zarobku podatek i przekazuje go urzędowi podatkowemu. Wysokość podatku zależy od kantonu. Niemniej jednak istotną rolę dla obliczenia podatku u źródła odgrywają twoje wynagrodzenie brutto, stan cywilny oraz miejsce zamieszkania i pracy. Potrącenia podatku u źródła są wykazywane na koniec roku w zestawieniu wynagrodzeń. W związku z tym podczas składania zeznania podatkowego w Szwajcarii możesz rozliczyć się z urzędem skarbowym na terenie Unii Europejskiej. Dzięki temu nie dochodzi do podwójnego opodatkowania.
Jeśli nie posiadasz miejsca zamieszkania w Szwajcarii dla celów podatkowych (np. jesteś osobą dojeżdżającą do pracy za granicą, rezydentem tygodniowym, członkiem zarządu, artystą, sportowcem, referentem), także podlegasz opodatkowaniu u źródła w odniesieniu do dochodów pochodzących ze Szwajcarii.
Szwajcarski zbiorowy układ pracy GAV – co to jest?
Zasadniczo tzw. Gesamtarbeitsvertrag (GAV), czyli szwajcarski zbiorowy układ pracy, reguluje ogólne warunki pracy dla danej branży. Są to m.in. wynagrodzenie, czas pracy i prawo urlopowe. Jeśli przedsiębiorstwo podlega pod układ zbiorowy pracy, to musi w stosunku do każdego pracownika przestrzegać zawartych w tej umowie zasad.
Ubezpieczenie emerytalne w Szwajcarii
Szwajcarski system ubezpieczeń społecznych w przypadku inwalidztwa czy śmierci bazuje na trzech filarach – państwowym ubezpieczeniu emerytalnym, zawodowym ubezpieczeniu emerytalnym oraz prywatnym ubezpieczeniu emerytalnym. Zasadniczo pracując czy mieszkając w Szwajcarii obowiązkowo podlegasz ubezpieczeniu emerytalnemu i z tytułu renty rodzinnej (niem. Alters- und Hinterlassenenversicherung) oraz ubezpieczeniu na wypadek inwalidztwa (niem. Invalidenversicherung). Powyżej pewnego poziomu dochodów musisz także opłacać ubezpieczenie w funduszu emerytalnym (niem. Pensionskasse).
- I filar – państwowy system emerytalny składa się z ubezpieczenia emerytalnego i z tytułu renty rodzinnej (AHV), ubezpieczenia na wypadek inwalidztwa (IV) oraz dodatkowych świadczeń. Filar obejmuje wszystkich mieszkańców oraz zatrudnionych na terenie Szwajcarii. Głównym celem tego systemu jest finansowe zabezpieczenie w razie niepełnosprawności oraz zapewnienie godnej jesieni życia.
- II filar – zawodowe ubezpieczenie emerytalne powiązane z pracą zarobkową. Ubezpieczenie ma zapewnić pracownikom na starość możliwość utrzymania standardu życia.
- III filar – filar dotyczy prywatnego ubezpieczenia emerytalnego. Jest ono dobrowolne.
Ubezpieczenie od następstw nieszczęśliwych wypadków (niem. Unfallversicherung) w Szwajcarii
Ubezpieczenie od następstw nieszczęśliwych wypadków jest obowiązkowe w Szwajcarii. Każdy pracodawca musi je opłacać. Natomiast zatrudnieni pracujący więcej niż 8 godzin tygodniowo muszą opłacać ubezpieczenie wypadkowe niezwiązane z pracą (niem. Nichtberufsunfallversicherung). Opłaca je pracownik w ramach zatrudnienia. Rozliczenie następuje przez pracodawcę.
Ubezpieczenie zdrowotne (niem. Krankenversicherung) w Szwajcarii
Przyjeżdżając do pracy do Szwajcarii, musisz pamiętać, że do 3 miesięcy od przyjazdu bądź rozpoczęcia pracy powinieneś zawrzeć ubezpieczenie zdrowotne (niem. Krankenversicherung) w kasie chorych. Osoby dojeżdżające do pracy za granicą, mieszkające w wybranych krajach UE, mają prawo wyboru. Co to znaczy? Możesz ubezpieczyć się w kraju zamieszkania zamiast w Szwajcarii. Dlatego często członkowie rodziny dojeżdżających do pracy za granicą mogą zostać objęci ubezpieczeniem zdrowotnym w kraju pochodzenia.
Każda ubezpieczona osoba odprowadza miesięcznie składki do kasy chorych. W zależności od kasy oraz kantonu ich wysokość może być różna. Musisz jednak pamiętać, że sam jesteś za to odpowiedzialny. Zarówno obowiązek znalezienia kasy chorych, jak i regularne odprowadzanie opłat leży po twojej stronie. Jeśli planujesz z całą rodziną wyemigrować do Szwajcarii, to pamiętaj, że każdy jej członek musi być osobno zarejestrowany w kasie chorych. Analogicznie do tego każda osoba musi odprowadzać osobną składkę.
Prowadzenie firmy w Szwajcarii
Chcesz podbić szwajcarski rynek pracy, ale nie jako pracownik, lecz przedsiębiorca? Świetnie! W związku z liberalnymi przepisami rynek uważany jest za niezwykle elastyczny. W zależności od potrzeb twojego przedsiębiorstwa możesz łatwo zatrudniać i zwalniać pracowników.
Musisz jednak wiedzieć, iż poza wynagrodzeniem brutto musisz odprowadzać składki na ubezpieczenie społeczne twoich pracowników. Te są jednak niskie. Co ciekawe, ponoszone przez pracodawców w Szwajcarii koszty za pracownika należą do najniższych w Europie.
