Szwajcaria ma dobry i bezpieczny system zabezpieczenia społecznego. Pomagają one mieszkańcom alpejskiego kraju, aby mieli wystarczająco dużo pieniędzy na życie. Zasiłki rodzinne są częścią systemu zabezpieczenia społecznego, ponieważ jak każdy rodzic dobrze wie – dzieci generują koszty.
Dlatego od narodzin dziecka do ukończenia przez nie 16 roku życia przysługuje na nie miesięczny zasiłek rodzinny, czyli Familienzulagen. Jeśli dziecko uczy się lub jest niezdolne do pracy z powodów zdrowotnych, możesz liczyć na dodatkowe wsparcie.
Komu przysługuje szwajcarski zasiłek rodzinny Familienzulagen?
Prawo Familienzulagen, czyli do zasiłku rodzinnego przysługuje w Szwajcarii osobom zatrudnionym, samozatrudnionym lub osobom, które nie pracują zarobkowo, a ich dochód podlegający opodatkowaniu jest niski (Próg dochodowy może się różnić w zależności od kantonu).
Nawet jeśli jesteś pracownikiem sezonowym, masz prawo do zasiłku rodzinnego, ale pod pewnymi warunkami.
Ważne jest również to, że zasiłek rodzinny przysługuje tylko raz na konkretne dziecko. Innymi słowy: jeśli Ty i Twój partner pracujecie, zasiłek zostanie wypłacony tylko jednemu z rodziców.
Na jakie dzieci przysługuje zasiłek rodzinny w Szwajcarii?
Zasadniczo masz prawo do zasiłku rodzinnego na:
- własne dzieci, niezależnie od tego, czy jako rodzice jesteście małżeństwem, czy nie, lub czy są to dzieci adoptowane;
- pasierbów, którzy mieszkają głównie w Twoim gospodarstwie domowym lub mieszkali z Tobą do momentu osiągnięcia pełnoletności;
- dzieci, które przyjąłeś nieodpłatnie w celu stałej opieki i wychowania (rodzina zastępcza);
- rodzeństwo i wnuki, za których utrzymanie to Ty jesteś głównie odpowiedzialny.
Wysokość zasiłków w Szwajcarii
Od urodzenia do ukończenia przez dziecko 16. roku życia (lub do ukończenia 20. roku życia w przypadku dzieci, które nie mogą pracować ze względów zdrowotnych) przysługuje zasiłek rodzinny w wysokości 200 franków miesięcznie. W przypadku uczących się dzieci w wieku od 15 do 25 lat przysługuje dodatek edukacyjny w wysokości 250 franków miesięcznie.
Kantony mogą indywidualnie zwiększyć te stawki i wprowadzić dodatki z tytułu narodzin i adopcji. Konkretna wysokość zasiłku, który możesz otrzymać, zależy zatem od Twojego miejsca zamieszkania/pracy w Szwajcarii.
Jak otrzymać zasiłek rodzinny w Szwajcarii?
Zasiłki rodzinne nie są wypłacane automatycznie, dlatego musisz o nie wnioskować. Gdzie musisz złożyć wniosek, zależy od Twojej sytuacji zawodowej.
Zatrudnienie na podstawie umowy
Jeśli pracujesz, Twój pracodawca dokona niezbędnych ustaleń, aby zasiłek był Ci wypłacany. W przeciwnym razie musisz złożyć wniosek o zasiłek rodzinny u pracodawcy. Pracodawca przekaże go wówczas do rodzinnego funduszu kompensacyjnego (niem. Familienausgleichskasse). Jeśli wniosek zostanie przez niego zatwierdzony, pracodawca będzie wypłacać Ci zasiłek co miesiąc wraz z wynagrodzeniem.
Samozatrudnienie
Jeśli pracujesz na własny rachunek, musisz samodzielnie złożyć wniosek o zasiłek rodzinny do rodzinnego funduszu kompensacyjnego (niem. Familienausgleichskasse).
Brak zatrudnienia
Jeśli nie pracujesz zarobkowo, złóż wniosek do kantonalnego funduszu wyrównawczego dla rodzin (niem. Familienausgleichskasse), który jest prowadzony przez kantonalne fundusze wyrównawcze AHV (AHV-Ausgleichskasse).
Wskazówka!
Jeśli zapomniałeś złożyć wniosek o zasiłek rodzinny lub nie wiedziałeś, że masz do niego prawo, o zasiłek można ubiegać się z mocą wsteczną przez maksymalnie 5 lat.
Zasiłek Familienzulagen dla dzieci mieszkających za granicą
Jeśli jesteś uprawniony do zasiłku rodzinnego na mocy prawa szwajcarskiego, a Twoje dzieci mieszkają za granicą, do wypłaty zasiłku mają zastosowanie specjalne przepisy.
Zasiłki rodzinne są wypłacane na dzieci mieszkające za granicą tylko wtedy, gdy jest to określone w umowach międzyrządowych. Takie umowy Szwajcaria zawarła m.in. z Unią Europejską (UE) i Europejskim Stowarzyszeniem Wolnego Handlu (EFTA). Istnieją również umowy z innymi krajami, takimi jak Turcja, oraz dotyczące osób pracujących w rolnictwie.
Jeśli istnieje prawo do zasiłku rodzinnego na dzieci mieszkające za granicą, wypłacane są zasiłki rodzinne i edukacyjne, ale nie zasiłki porodowe i adopcyjne. W niektórych przypadkach można otrzymać również tak zwany dodatek na gospodarstwo domowe dla pracowników rolnych (niem. Haushaltungsszulage) w wys. 100 franków na dziecko.
Zasiłki rodzinne dla osób zatrudnionych poza rolnictwem
Jeśli jesteś zatrudniony w branży innej niż rolnicza, masz prawo na zasiłek rodzinny na dzieci żyjące poza Szwajcarią, jeśli jesteś obywatelem państwa członkowskiego UE lub EFTA. Państwa o których mowa, to:
- Austria, Belgia, Bułgaria, Chorwacja, Cypr, Czechy, Dania, Estonia, Finlandia, Francja, Niemcy, Grecja, Węgry, Islandia, Irlandia, Włochy, Łotwa, Liechtenstein, Litwa, Luksemburg, Malta, Holandia, Norwegia, Polska, Portugalia, Rumunia, Słowacja, Słowenia, Hiszpania, Szwecja i Szwajcaria.
Jeśli posiadasz jedno z tych obywatelstw, i wykonujesz pracę zarobkową w Szwajcarii, lub jej nie wykonujesz, ale mieszkasz w Szwajcarii, jesteś uprawniony do zasiłku rodzinnego i edukacyjnego na swoje dzieci zamieszkałe w tych krajach.
Zasiłki rodzinne dla osób zatrudnionych w rolnictwie
Jeśli jesteś zatrudniony w branży rolniczej, masz prawo do zasiłku rodzinnego na dzieci żyjące poza Szwajcarią, jeśli jesteś obywatelem państwa członkowskiego UE lub EFTA. Państwa, o których mowa, to:
- Austria, Belgia, Bułgaria, Chorwacja, Cypr, Czechy, Dania, Estonia, Finlandia, Francja, Niemcy, Grecja, Węgry, Islandia, Irlandia, Włochy, Łotwa, Liechtenstein, Litwa, Luksemburg, Malta, Holandia, Norwegia, Polska, Portugalia, Rumunia, Słowacja, Słowenia, Hiszpania, Szwecja i Szwajcaria.
Jeśli posiadasz jedno z tych obywatelstw, i wykonujesz pracę zarobkową w Szwajcarii, lub jesteś osobą samozatrudnioną w Szwajcarii, jesteś uprawniony do zasiłku rodzinnego i edukacyjnego na swoje dzieci zamieszkałe w tych krajach. Dodatkowo jesteś również uprawniony do dodatku na gospodarstwo domowe (niem. Haushaltungszulage).
Konkurencyjne roszczenia, płatność różnicowa i płatność przez stronę trzecią w związku z państwami członkowskimi UE/EFTA
Jeśli istnieje związek z UE lub EFTA, na przykład jeśli jeden z rodziców tam mieszka lub pracuje, zastosowanie mają konkretne przepisy. Mowa o:
- Konkurencyjne roszczenia (Anspruchskonkurrenz)
- Wypłata różnicy (Differenzzahlung)
- Płatność przez stronę trzecią (Drittauszahlung)
Konkurujące ze sobą roszczenia (Anspruchskonkurrenz)
Na każde dziecko może zostać wypłacony tylko jeden zasiłek tego samego rodzaju. Jeśli więc Ty, lub drugi rodzic może ubiegać się o zasiłek rodzinny na to samo dziecko, dochodzi do rywalizacji o uprawnienia. Istnieje jednak zasada pierwszeństwa, według której ustala się kto jest pierwszą osobą uprawnioną do pobierania zasiłku rodzinnego.
Świadczenia, do których istnieje prawo na podstawie pracy zarobkowej, mają pierwszeństwo przed świadczeniami zależnymi od emerytury lub renty. Świadczenia uzależnione od pracy zarobkowej lub emerytury lub renty mają pierwszeństwo przed świadczeniami uzależnionymi od miejsca zamieszkania. Jeśli więc Ty i drugi rodzic jesteście uprawnieni do świadczeń na podstawie pracy zarobkowej, osoba wykonująca pracę zarobkową w kraju zamieszkania rodziny jest uprawniona do świadczeń w pierwszej kolejności.
Wypłata różnicy (Differenzzahlung)
Jeśli zasada pierwszeństwa została wykorzystana do ustalenia, komu wypłacane są zasiłki rodzinne, tj. kto jest uprawniony do pierwszego, a kto do drugiego, pojawia się kwestia ewentualnej wypłaty różnicy. Jeśli zasiłek rodzinny, do którego jesteś uprawniony w drugiej kolejności jest wyższy niż zasiłek rodzinny w kraju osoby uprawnionej w pierwszej kolejności, możesz ubiegać się o wypłatę różnicy.
Płatność przez stronę trzecią (Drittauszahlung)
Jeśli zasiłki rodzinne nie są wykorzystywane na utrzymanie dzieci, dla których są przeznaczone, osoba, która faktycznie opiekuje się dziećmi, może ubiegać się o wypłatę świadczeń bezpośrednio na ich rzecz. Jeśli prawo do zasiłku rodzinnego przysługuje za granicą, wniosek należy złożyć we właściwym urzędzie w miejscu zamieszkania, który przekaże wniosek do właściwej kasy w kraju, w którym pracuje osoba uprawniona do zasiłku.
Jeśli prawo do zasiłku rodzinnego przysługuje w Szwajcarii, wniosek o wypłatę przez stronę trzecią należy przesłać do szwajcarskiej kasy wyrównawczej rodziny osoby uprawnionej. Jeśli zasiłek rodzinny jest wypłacany na konto za granicą, koszty przelewu płatności za granicę ponosi szwajcarski fundusz wyrównywania rodzin. Koszty administracyjne banku za granicą, do którego dokonywana jest płatność, ponosi osoba otrzymująca zasiłek.
Twoje obowiązki, jeśli pobierasz Familienzulagen
Wszelkie zmiany w sytuacji osobistej, finansowej i zawodowej, które mają wpływ na uprawnienia (w tym także edukacja dzieci) i wysokość zasiłków, musisz zgłosić pracodawcy lub we właściwej Familienausgleichskasse.
Przykłady:
- Narodziny lub śmierć dziecka, wyjazd dziecka ze Szwajcarii
- Rozpoczęcie, przerwanie lub zakończenie edukacji dziecka
- Małżeństwo, separacja lub rozwód, a także zmiany w opiece rodzicielskiej
- Podjęcie lub rezygnacja z pracy zarobkowej przez drugiego rodzica i zmiana kantonu, w którym drugi rodzic pracuje zarobkowo lub w którym mieszka dziecko
- W przypadku otrzymywania zasiłku rodzinnego przez osoby niepracujące: zmiana dochodu
- Sytuacja dochodowa i rozpoczęcie pobierania zasiłku na podstawie pracy zarobkowej.
Nieuzasadnione otrzymywanie świadczeń i naruszenie obowiązku meldunkowego są karalne!
Masz pytania dotyczące zasiłku rodzinnego? Zadzwoń lub napisz, wesprzemy Cię w drodze po bezpieczeństwo finansowe!
+41 78 741 77 73
info@chrust-translations.ch
