Rozpoczynając nową pracę w Szwajcarii, czeka Cię okres próbny. To czas, w którym zarówno pracownik, jak i pracodawca mogą sprawdzić, czy współpraca układa się pomyślnie. Pozwala ocenić dopasowanie do zespołu, zakres obowiązków i kulturę firmy, a także poznać codzienne środowisko pracy. W poradniku znajdziesz informacje o długości okresu próbnego, warunkach jego wydłużenia, wypowiedzeniach, prawach pracownika oraz wskazówki, jak dobrze przejść przez ten etap kariery w Szwajcarii.
Probezeit w Szwajcarii. Czym jest okres próbny?
Okres próbny (Probezeit) to czas na wzajemne poznanie się. Pracownik sprawdza, czy zadania są odpowiednie, a środowisko pracy satysfakcjonujące. Pracodawca natomiast ocenia umiejętności, dopasowanie do firmy i zaangażowanie w wykonywane obowiązki.
W tym okresie szczególnie ważne są relacje w zespole i kultura organizacyjna. Jeśli obie strony są zadowolone, współpraca może trwać dłużej. W przeciwnym razie można ją zakończyć w krótkim czasie.
Jak długo trwa okres próbny?
Zgodnie z prawem, jeśli w umowie o pracę nie zapisano inaczej, pierwszy miesiąc pracy traktowany jest jako okres próbny. Możliwe jest jednak, że strony umowy zrezygnują z okresu próbnego. Wyjątkiem są umowy o naukę zawodu (Lehrvertrag), w których minimalny okres próbny w Szwajcarii wynosi jeden miesiąc. Przy umowach na czas określony okres próbny nie występuje automatycznie, lecz może zostać zapisany w umowie.
Długość okresu próbnego w Szwajcarii zależy od rodzaju umowy:
| Rodzaj umowy | Długość okresu próbnego | Uwagi |
| Umowa na czas nieokreślony | 1–3 miesiące | Jeśli brak stosownego zapisu w umowie, ustawowo obowiązuje 1 miesiąc |
| Umowa terminowa | Nie obowiązuje, można ustalić w umowie | Konieczna zgoda obu stron |
| Umowa dla uczniów/praktykantów | 1–3 miesiące, w wyjątkowych przypadkach do 6 miesięcy | Wydłużenie wymaga zgody kantonalnej |
Okres próbny zaczyna się pierwszego dnia pracy i kończy automatycznie po upływie ustalonego czasu, chyba że został wydłużony.
Wydłużenie okresu próbnego w Szwajcarii
Wydłużenie okresu próbnego jest możliwe tylko w konkretnych przypadkach – choroby, wypadku lub obowiązku ustawowego, na przykład służby wojskowej. Każdy dzień nieobecności dodaje się do końca pierwotnego okresu próbnego, tak aby obie strony mogły w pełni wykorzystać czas na wzajemne poznanie.
Urlop, ciąża czy dobrowolny, nieodpłatny urlop nie powodują wydłużenia okresu próbnego. Dzięki temu pracownik i pracodawca mają jasne ramy czasowe, w których mogą ocenić współpracę.
Wypowiedzenie w okresie próbnym
Podczas okresu próbnego obowiązuje uproszczona procedura wypowiedzenia. Standardowy termin wynosi siedem dni, liczony od momentu doręczenia wypowiedzenia, a nie jego wysłania.
Wypowiedzenie (Kündigung) można złożyć ustnie lub pisemnie, chyba że kontrakt przewiduje wyłącznie formę pisemną. Nie trzeba podawać przyczyny wypowiedzenia, choć druga strona może jej żądać. Po zakończeniu okresu próbnego obowiązują standardowe terminy wypowiedzenia o ile brak innego zapisu w umowie – minimalnie miesiąc w pierwszym roku zatrudnienia, dwa miesiące w latach 2–9 oraz trzy miesiące od dziesiątego roku pracy.
Warto pamiętać, że w okresie próbnym pracodawca może zakończyć współpracę nawet podczas choroby lub wypadku, a pracownica w ciąży nie jest automatycznie chroniona przed wypowiedzeniem.
Probezeit a wynagrodzenie i prawa pracownika
Często w okresie próbnym szwajcarscy pracodawcy oferują niższe wynagrodzenie (np. 10% mniej), które po pomyślnym zakończeniu okresu próbnego zostaje podwyższone. Brak zapisu w umowie oznacza obowiązek pełnej płacy.
W przypadku choroby w pierwszych trzech miesiącach pracodawca nie ma obowiązku wypłaty wynagrodzenia, chyba że zapewniono dodatkowe ubezpieczenie chorobowe. W przypadku wypadku obowiązkowe ubezpieczenie wypadkowe zapewnia wypłatę wynagrodzenia od trzeciego dnia nieobecności.
Pracownik nie ma ustawowego prawa do urlopu w czasie okresu próbnego, a jego przyznanie zależy od dobrej woli pracodawcy. Jeśli planujesz dłuższą nieobecność, warto wcześniej ustalić ją z pracodawcą.
Każdy pracownik może zażądać świadectwa pracy (Arbeitszeugnis), które dokumentuje czas i zakres zatrudnienia. Świadectwo może być krótsze niż po wieloletnim zatrudnieniu, ale jest przydatne przy szukaniu kolejnej pracy.
Spotkanie podsumowujące okres próbny w Szwajcarii
Na koniec okresu próbnego zwykle odbywa się rozmowa podsumowująca. Pracodawca omawia Twoje wyniki, sposób wykonywania obowiązków i współpracę w zespole. Ty masz możliwość wyrażenia swojej opinii, podkreślenia mocnych stron pracy i wskazania obszarów do poprawy. Celem jest sprawdzenie, czy obie strony chcą kontynuować współpracę.
Dlaczego warto znać zasady okresu próbnego?
Okres próbny w Szwajcarii daje elastyczność i czas na wzajemne poznanie. Pozwala ocenić dopasowanie stanowiska do Twoich umiejętności, omówić warunki pracy i wynagrodzenie, a w razie niepowodzenia umożliwia szybką zmianę bez komplikacji. Nawet zakończenie współpracy w okresie próbnym jest normalną praktyką i nie wpływa negatywnie na Twoją karierę, jeśli umiesz wytłumaczyć powody w kolejnej aplikacji.
Jeżeli chcesz rozpocząć pracę w Szwajcarii lub już tam jesteś, sprawdź swoją umowę, przygotuj się do rozmowy podsumowującej i zadbaj o dokumentację okresu próbnego. Profesjonalna pomoc przy tłumaczeniu dokumentów, wypełnianiu wniosków i przygotowaniu do rozmów może ułatwić start i dać Ci spokój podczas całego procesu. Pomożemy!
info@chrust-translations.ch
+41 78 741 77 73
