Nie każda emerytura w Szwajcarii wystarcza na codzienne życie. Dlatego alpejskie państwo wypłaca Ergänzungsleistungen (EL) – czyli świadczenia uzupełniające. Mają one pokryć różnicę między kosztami życia a dochodami z emerytury lub renty. EL to nie zasiłek socjalny, lecz prawo dla osób, które spełniają określone warunki.
Co to są Ergänzungsleistungen?
Ergänzungsleistungen to dodatki do emerytury AHV lub renty IV. Ich celem jest zapewnienie minimalnych środków do życia – tzw. Existenzminimum.
Świadczenia są finansowane wspólnie przez państwo i kantony. Nie pochodzą ze składek pracowników.
Kto ma prawo do EL w Szwajcarii?
Z prawa do EL mogą korzystać osoby, które:
- otrzymują emeryturę lub rentę AHV/IV
- mieszkają i faktycznie przebywają w Szwajcarii,
- mają ograniczone dochody i majątek,
- posiadają obywatelstwo Szwajcarii lub kraju UE/EFTA,
- a w przypadku obywateli spoza UE/EFTA – mieszkają w Szwajcarii co najmniej 10 lat (dla uchodźców i bezpaństwowców – 5 lat).
Nie można otrzymać Ergänzungsleistungen, jeśli wartość majątku przekracza:
- 100 000 CHF dla osób samotnych,
- 200 000 CHF dla małżeństw,
- 50 000 CHF dla dzieci.
Dom, w którym się mieszka, nie jest wliczany do majątku, ale dodatkowe nieruchomości już tak.
Jak oblicza się wysokość świadczeń uzupełniających?
Kwota Ergänzungsleistungen zależy od sytuacji finansowej danej osoby. Urząd porównuje uznane wydatki (np. czynsz, opłaty, koszty życia) z dochodami (renty, oszczędności, inne przychody).
Formuła jest prosta: uznane wydatki – dochody = wysokość EL. Jeśli wydatki są wyższe niż dochody, różnica wypłacana jest jako świadczenie uzupełniające.
Co wlicza się do wydatków?
Najważniejsze uznane wydatki przedstawia tabela:
| Rodzaj wydatku | Kwota / zasady |
| Koszty utrzymania (Lebensbedarf) | 20 670 CHF rocznie dla osób samotnych, 31 005 CHF dla małżeństw |
| Czynsz (Miete) | W zależności od regionu: 16 680–18 900 CHF rocznie dla 1 osoby, 18 000–27 000 CHF dla rodzin |
| Dodatkowe koszty (ogrzewanie, opłaty) | Do 3 480 CHF rocznie |
| Koszty leczenia | Zwrot za lekarza, leki, dentystę, transport, Spitex, diety |
| Pobyt w domu opieki (Heim) | Uwzględniane są opłaty za pobyt i osobiste wydatki ustalane przez kanton |
Dochody i majątek
Pod uwagę brane są:
- emerytury i renty z AHV lub IV,
- dochody z drugiego filaru (BVG),
- odsetki z oszczędności i inwestycji,
- część majątku powyżej limitu – tzw. Vermögensverzehr.
Oznacza to, że osoby posiadające oszczędności muszą stopniowo je zużywać. Urząd dolicza rocznie do dochodu część majątku:
- 1/10 nadwyżki dla osób starszych,
- 1/15 dla osób z rentą inwalidzką lub po zgonie małżonka.
Jeśli ktoś wcześniej rozdał lub przepisał majątek (np. dzieciom), może to zostać potraktowane jako rezygnacja z majątku (Vermögensverzicht) i również uwzględnione przy obliczeniach.
Dodatkowe ulgi i korzyści
Osoby otrzymujące świadczenia uzupełniające mogą liczyć także na inne korzyści:
- zwolnienie z opłat Serafe za radio i telewizję,
- zwrot kosztów leczenia i leków,
- w niektórych kantonach – dodatkowe zasiłki (Beihilfen), jeśli mimo EL wydatki są nadal zbyt wysokie.
Gdzie i jak złożyć wniosek o EL w Szwajcarii?
Wniosek o Ergänzungsleistungen składa się w kantonalnej kasie wyrównawczej (Ausgleichskasse) lub w urzędzie gminy. To te instytucje analizują sytuację finansową i wydają decyzję.
Aby nie stracić prawa do świadczenia, warto złożyć pisemne zgłoszenie jak najwcześniej – prawo do świadczeń uzupełniających obowiązuje wstecznie od miesiąca złożenia wniosku.
Wypełnienie formularza może być trudne, dlatego wiele osób korzysta z pomocy organizacji Pro Senectute lub tłumaczy, którzy pomogą w przygotowaniu dokumentów.
Czy trzeba zwracać Ergänzungsleistungen?
Co do zasady nie. Zwrot wymagany jest tylko wtedy, gdy urząd odkryje, że wniosek zawierał błędne dane lub ukryty majątek.
Po śmierci osoby pobierającej EL, spadkobiercy muszą zwrócić świadczenia z ostatnich 10 lat, jeśli majątek zmarłego przekracza 40 000 CHF. W przypadku małżeństw obowiązek zwrotu powstaje dopiero po śmierci drugiego małżonka.
Dlaczego warto sprawdzić, czy masz prawo do EL
Ergänzungsleistungen mogą znacząco poprawić Twoją sytuację finansową. Jeśli Twoja emerytura lub renta nie wystarcza na życie, warto złożyć wniosek. To Twoje ustawowe prawo, a nie forma pomocy społecznej.
Potrzebujesz pomocy z wnioskiem o świadczenia uzupełniające?
Wypełnianie formularzy i obliczanie dochodów bywa trudne – zwłaszcza jeśli dokumenty są po niemiecku.
Nie ryzykuj błędów i opóźnień!
Zgłoś się do Chrust Translations – pomożemy Ci przetłumaczyć dokumenty, wypełnić wniosek i przejść cały proces krok po kroku.
info@chrust-translations.ch
+41 78 741 77 73
